Algemene informatie:
Accommodatie
Algemeen
Voor het verblijf geldt een eenvoudige regel: hoe luxer de accommodatie hoe hoger de belasting op het milieu. De camping is de meest milieuvriendelijke verblijfsaccommodatie, gewone hotels en vakantiehuisjes zijn ongeveer gelijk in hun belasting en luxe hotels belasten het milieu zwaar. De impact op de omgeving wordt hoger als het gaat om luxere accommodaties zoals vijfsterrenhotels en all-inclusiveresorts. Kamperen is dus de minst milieubelastende vorm van verblijf. Maar ook als u kampeert, kunt u nog meer doen om uw verblijf duurzaam te maken. Op de portal Duurzaam kamperen vindt u hierover meer informatie. Als u rekening wil houden met het milieu, kunt u ook kiezen voor een accommodatie met een keurmerk. Zo’n keurmerk geeft de garantie dat de accommodatie inzicht heeft in haar impact op het milieu en actief probeert die impact te verminderen.
Energieverbruik
De meeste energie van accommodaties wordt gebruikt voor het verwarmen van water voor huishoudelijk gebruik en het op temperatuur houden van de kamers. In warme klimaten is het aandeel van de airconditioning in het energieverbruik groot; in gematigde klimaten geldt dat juist voor het aandeel van de verwarming. De rest van de energie wordt vooral gebruikt voor verlichting en ventilatie. Veel hotels nemen maatregelen om het energieverbruik te verminderen, zo zijn de badkamers soms uitgerust met waterbesparende voorzieningen, werken de airconditioner en de verlichting alleen als de toerist op zijn kamer is en wordt gevraagd of de handdoeken niet dagelijks gewassen hoeven te worden. U kunt uw energiegebruik zo laag mogelijk houden door het licht en de airco uit te doen als u de kamer verlaat.
Waterverbruik
Toerisme is vaak gericht op gebieden met veel zon en aangename temperaturen. Het grote aantal zwembaden en andere toeristische voorzieningen draagt bij aan een verhoogd waterverbruik door de toeristen. Het hoogseizoen is de zomer, wanneer er in deze gebieden weinig neerslag valt. Sommige toeristische gebieden kennen een watertekort: het totale waterverbruik in een gebied is dan groter dan er gewonnen kan worden. De watertoevoer naar de bevolking of landbouw kan voor een aantal uren per dag afgesloten, terwijl de vaak economisch belangrijke toeristische sector gespaard blijft. Als gevolg van het watertekort gaat er minder water naar natuurgebieden, waardoor deze gebieden verdrogen en planten en diersoorten verloren gaan.
Uit metingen blijkt dat mensen op vakantie meer water gebruiken dan thuis. Het waterverbruik van een toerist op een zon- en strandbestemming is met 440 liter per persoon per dag ruim drie keer zo hoog als thuis. Dit cijfer is een schatting van het totale waterverbruik, dus voor accommodaties, voedselbereiding en activiteiten zoals zwembaden. Toeristen die verblijven in luxe hotels in resorts verbruiken zelfs tot 800 liter per persoon per dag. Het hoge waterverbruik komt doordat toeristen vaak meerdere keren per dag douchen, de zwembaden veel water verbruiken, groenvoorzieningen rond hotels besproeid moeten worden en het dagelijks wassen van handdoeken veel water kost. Douche dus minder en laat de handdoek niet elke dag wisselen.
Afval
De hoeveelheid afval die per persoon per overnachting wordt gegenereerd ligt tussen de 1,2 en 1,4 kilo en is vergelijkbaar met de afvalproductie van huishoudens. De potentiële problemen van afval spelen echter bij de verwerking ervan: afval dat op een verkeerde manier verwerkt wordt, kan de oorzaak zijn van vervuiling. Op eilanden en sommige kuststroken is de afvalverwerking een probleem omdat er een gebrek is aan stortplaatsen. Het afval wordt dan soms in de zee gedumpt, met alle gevolgen van dien.
Een gedeelte van het afval komt als zwerfvuil in het milieu terecht. Zwerfvuil, dat vooral uit plastic voorwerpen bestaat, heeft negatieve gevolgen voor de vogels, dieren en vissen. Het vuil heeft ook economisch nadelige effecten voor bestemmingen. Voor zon- en strandtoeristen zijn schone stranden een belangrijk selectiecriterium. Maar ook in berggebieden is zwerfvuil een probleem. Doordat er op grote hoogte minder zuurstof in de lucht zit, breekt afval veel langzamer af. Druk bezochte wandelroutes raken vervuild, zeker als er niet regelmatig schoongemaakt wordt. Sommige van die routes staan bekend als ‘toilet paper trails’.
Natuur en landschap
Een accommodatie kan het landschap of een natuurgebied verstoren, bijvoorbeeld door lawaai van het vervoer van gasten en goederen of als de accommodatie veel ruimte in beslag neemt en een fysieke barrière vormt voor dieren. Leefgebieden van dieren en planten worden versnipperd. Dit effect komt niet alleen in natuurgebieden voor, maar kan ook optreden aan het strand, waar een strook toeristische voorzieningen de ecologische verbinding tussen het strand en het achterland verbreekt. De toeristische faciliteiten zijn hier zo dicht op elkaar gebouwd, dat het leidt tot een opeenhoping van verkeer. Desondanks heeft een concentratie van toeristische faciliteiten meestal minder milieu-impact dan verspreiding over een groter gebied.
Hotels worden vaak gebouwd bij toeristische attracties zoals een bepaald landschap of natuurgebied, bijvoorbeeld het strand of een nationaal park. Vooral bij natuurgebieden is het ruimtebeslag van een accommodatie relevant, aangezien er natuur is verdwenen voor de aanleg van de accommodatie. Dit komt ook voor bij kustgebieden die worden ontsloten voor het toerisme. Op overvolle eilanden kan het ruimtebeslag een probleem zijn.
Bungalows of vakantiehuisjes staan vaak gezamenlijk in een bungalow of vakantiepark. Dergelijke parken zijn vrijwel altijd gelegen in een natuurlijke omgeving en nemen relatief veel ruimte in beslag. Veel vakantieparken zijn wel zo aangelegd dat er veel groen aanwezig is. Hierdoor kunnen dieren toch het terrein oversteken en is de barrièrewerking minder dan bij een groot hotel.
Ook campings zijn vaak gelegen in een natuurlijke omgeving, en nemen soms veel ruimte in beslag. Een groot deel van een campingterrein bestaat uit grasveld. Het onderhouden van dat grasveld kost water, en er wordt soms kunstmest ingezet. Vooral in droge klimaten is het waterverbruik hoog. Het ruimtegebruik van campings is makkelijk omkeerbaar. Als de camping om wat voor reden dan ook buiten bedrijf raakt, is het niet moeilijk om het terrein een andere bestemming te geven omdat er weinig gebouwen hoeven te worden gesloopt.
Algemene informatie voor een duurzame vakantie
Deze website is een initiatief van Milieu Centraal, ANVR, IUCN NL, NHTV, TUI Nederland
en het Nederlands Alpenplatform.